Fiets

Vandaag een frustrerende fietstocht door de stad gemaakt. Mooie aanleiding voor een verhaaltje over fietsen in Stockholm. Over hoe dat toch steeds net niet zo goed geregeld is als in Nederland. Het gaat wel en het is zeker niet levensgevaarlijk, maar comfortabel is anders.

Wat is er dan allemaal mis? Ze hebben wel fietspaden, maar die eindigen vaak in het niets. Ineens geen fietspad meer; zoek het verder zelf maar uit... Stoplichten gaan nooit automatisch op groen; je moet altijd op een knopje drukken. Bijna geen vrijliggende fietspaden waardoor je op een aparte strook op de rijbaan rijdt, waar de auto's lang niet zoveel rekening met je houden als in Nederland. Overal zijn wegen opgebroken en nergens zetten ze dan bordjes neer naar een alternatieve route (en ik ken de weg nog niet). Auto's staan vaak op het fietspad geparkeerd. Het fietspad wordt trouwens ook nauwelijks sneeuwvrij gehouden.

Ook jammer: mijn superdegelijke stadsfiets is niet echt gebouwd voor de heuvels hier. Hij weegt zeker 20 kilo en dat is wat mij betreft zo'n 15 kilo teveel als je bij een brug omhoog moet fietsen. Daarnaast heeft hij maar drie versnellingen en dat is ook wat mager, want het kan hier echt steil zijn.

Er fietsen hier dan ook lang niet zoveel mensen als bijvoorbeeld in Amsterdam. En als ze het doen vaak met helmen en reflecterende hesjes (ja, ook de volwassenen). Ik denk daardoor ook steeds dat ik te maken heb met fietsende politieagenten, want die zien er in Nederland ook zo uit. Maar hier bestaat dat helemaal niet; politie op de fiets.

Dat niet fietsen hier heeft volgens mij ook te maken met de koude lange winters, die het allemaal nog oncomfortabeler maken. En zeker ook met de kwaliteit van het OV. Het OV is hier echt goed. Je komt bijna overal en snel en vaak. Waarom zou je dan nog fietsen?

Maar ik houd stug vol. Ik houd teveel van fietsen om me de metro in te laten jagen. Hopelijk ligt er over een paar weken een dik pak sneeuw en dan ga ik die maandkaart heroverwegen. Maar voorlopig nog even niet.

Privacy

Naar kan ik er van worden; van de uitholling van de privacy. Al je gegevens digitaal en alles met alles gekoppeld. OV-chipkaart, Elektronisch Patiëntendossier, ID-plicht; het houdt niet op. Maar wat me vooral frustreerd is het gemak waarmee mijn medeburgers hun grondrechten opgeven. "Nee doe maar, ik heb niks te verbergen, alles voor de veiligheid".

Ik las net een goede blog van Marc Chavannes bij het NRC, vandaar.

Alcohol

Afgelopen week onderging ik een Zeer Zweedse Ervaring; ik was in de Systembolaget (het systeembedrijf). De door de overheid gerunde drankmonopolist. Dranken met een alcoholpercentage hoger dan 3,5% mogen alleen daar verkocht worden. Maakt mij verder niet uit. Of ik nou naar een commerciële Gall&Gall ga of naar een door de overheid gerunde Gall&Gall is mij om het even. Het betekent alleen dat je geen wijn in de supermarkt meer kan kopen. Dat is een beetje lastig, maar er valt overheen te komen. Bovendien zijn er veel Systembolagets.

Mijn probleem is dat ik het systeem gewoon niet snap. Ik zou denken dat de Zweden het belangijk vinden om alcohol in overheidshanden te houden omdat het een gevaarlijke drug is en dat je op die manier het gebruik een beetje kan monitoren. Aangezien de overheid geen winstoogmerk heeft, hoeven de Systembolagets niet tot doel te hebben zo veel mogelijk omzet te draaien en kunnen ze dus ook nog eens tegen iemand zeggen "zou u dat nou wel doen?". Maar daar gaat het ze kennelijk niet om, want je kan onbeperkt alcohol kopen. En er wordt ook gewoon reclame voor gemaakt. De Systembolaget gedraagt zich als een echte winkel, die probeert winst te maximaliseren. Check ook de website van de winkel waar je notabene allerlei bij je drank passende recepten op kunt zoeken...

Ondertussen is alcoholisme een soort volksziekte in Zweden. En ook zij die niet alcoholist zijn hebben een nogal obsessieve relatie met het goedje. Een feestje is geen feestje als je niet ladderzat wordt... Er worden nota bene speciale busreizen naar Denemarken georganiseerd om goedkoop drank te kopen. En doordat drank zo duur is en lastig te verkrijgen voor jongeren (er wordt wel altijd op leeftijd gecontroleerd in de Systembolaget) hangt er alleen maar meer een aura van stoer en spannend omheen.

De Systembolaget doet mij een beetje denken aan Holland Casino. Ook in overheidshanden, maar dat merk je ook nergens aan. Gewoon grote billboards in de bushokjes en proberen mensen aan het gokken te krijgen... Waarom we in Nederland alles willen privatiseren, maar het casino nog steeds in overheidshanden is, is mij een raadsel. Begrijp me niet verkeerd, ik ben helemaal niet tegen staatsmonopolies. Maar doe er dan ook iets mee behalve geld verdienen!

Draconisch

Wauw... Dit klinkt bijna te mooi om waar te zijn. De Britten hebben een nieuwe klimaatwet ingevoerd. Wat een gezeur in het artikel van de Volkskrant over symboolpolitiek en eventuele niet handhaafbaarheid. Dit is natuurlijk gewoon hartstikke mooi.

De VK noemt het een 'draconische klimaatwet'. Ik krijg een nogal negatief gevoel bij het woord 'draconisch' (misschien omdat het klinkt alsof het met draken te maken heeft?) maar dat schijnt niet per se zo te zijn.

In Nederland strijden verschillende milieuorganisaties al een tijd voor een klimaatwet. Misschien dat dit een duwtje in de goede richting kan zijn... Op de website kun je natuurlijk ook jouw handtekening zetten, voor zover je dit nog niet gedaan hebt.

Museum

Nog een week verplichte vakantie, dan kan ik er maar beter van genieten. Dus toog ik gister als echte toerist naar twee Stockholmse musea. Musea: daar lusten die Zweden wel pap van. Je struikelt erover in Stockholm. Amsterdam kan er in dat opzicht natuurlijk ook wat van (ik noem het Pianola Museum en het Appie Baantjer Museum), maar Stockholm heeft zelfs nog meer musea. Ruim 70 stuks is de stad rijk. Leer een volk kennen door haar musea, bijvoorbeeld in het Vin & Sprithistoriska Museet of in Skansen (de Zweedse variant van klompen, tulpen en windmolens).

Maar daar was ik allemaal niet. Ik was eerst in Stockholms Stadsmuseum. Ik hoopte dat dat een soort Amsterdams Historisch zou zijn, en dat probeert het ook wel, maar het kwam niet zo uit de verf, vooral ook doordat driekwart van de opstellingen niet te bezoeken was wegens werkzaamheden... Daarna naar het Historiska Museet dat draait om de Zweedse geschiedenis voor 1500. Veel Vikingen dus. En wat een megahip nieuwerwets museum het was... Overal multimedia en ervaringen voor alle zintuigen. Mooi gedaan wel. En een superverantwoord metaverhaal over de negentiende-eeuwers die al die spullen verzameld en gecategoriseerd hebben en dat hun wereldbeeld dus ook bepaalt hoe wij nu de prehistorie zien. Gelukkig ook gewoon veel oude shit achter glas. Ik ben best een ouderwets meisje...

Maar wat ik eigenlijk wilde vertellen: die Zweden weten wél hoe een museumcafé zou moeten zijn! In Nederland is een museumcafé synoniem voor waterige diepvriesappeltaart en kleffe voorverpakte broodjes kaas. In Zweden krijg je lekker en veel warm eten voor weinig geld. En een all you can eat saladebar. En goed gebak. Kan Amsterdam nog een puntje aan zuigen.

Inburgeren

Ik wou dat de brief van Vuxenutbildning over mijn Sfi-cursus (Svenska för invandrare) kwam... Mijn Personnummer had ik al de dag nadat ik hem aanvroeg. En de dag daarna ben ik meteen naar het kantoor van Vuxenutbildning gegaan alwaar men mijn startkwalificaties getest heeft. Maar nu wacht ik dus op de brief die mij gaat vertellen waar en op welke tijdstippen ik de cursus mag volgen.

De Zweedse overheid is erg lokaal georganiseerd. Je betaalt bijvoorbeeld inkomstenbelasting aan je kommun (gemeente) en die belasting kan dus ook verschillen per gemeente. De kommun organiseert ook de inburgering. En wat ik nu zo heerlijk vind, is dat dat zo veel prettiger gaat dan in Nederland. In Nederland móet je inburgeren, je moet je cursus zélf betalen en als je het examen niet haalt, wordt zo je verblijfsvergunning weer ingetrokken. Zweden bewijst dat het ook anders kan.

Men wil hier heel graag dat je inburgert en men beschouwt taal als het belangrijkste middel daarin. Dus krijg je door je kommun een gratis taalcursus aangeboden. Als het nodig is leren ze je zelfs eerst lezen en schrijven. Ook het cursusmateriaal is gratis en er worden verschillende excursies georganiseerd om ook kennis te maken met de Zweedse cultuur. De cursus wordt zowel in voltijd als in deeltijd georganiseerd (dus twee maal per week 's avonds of vijf maal per week 's ochtends of 's middags) en duurt zo lang als nodig is om je fatsoenlijk te kunnen redden in Zweden. Na deze basiscursus kun je verder gaan met Svenska som andraspråk (Zweeds als tweede taal) en er is mij verteld dat je daar zelfs studiefinanciering voor kunt krijgen, maar dat lijkt mij als Hollander toch een sterk verhaal. Maar al met al: dit is toch veel beter! Zo krijg je als immigrant tenminste het gevoel dat je welkom bent.

Ik wil dus beginnen. Er is geen wachtlijst en instromen kan het hele jaar door, maar het kan een paar weken duren voor ze je aanvraag verwerkt hebben. Dus in de tussentijd kan ik mooi wat doen aan de chaos van dozen en losse spullen die nog altijd heerst in ons huis. En straks misschien even de kat uitlaten, maar het sneeuwt hier nog steeds als een gek, dus dat stel ik nog even uit...

Sneeuw

Het is hier echt winter! De thermometer zegt -3 en het sneeuwt gestaag. Ik dacht dat het in Nederland ook best wel een beetje koud werd in de winter, maar sinds ik hier ben blijkt dat wel mee te vallen. Het is hier echt koud. En het is nog maar november... Ik heb ineens behoefte aan gevoerde laarzen en dikke wanten en een muts. En je schijnt hier zelfs winterbanden voor je fiets nodig te hebben.