Femke

Verkiezingsposter 2003

Het is al vaak gezegd de afgelopen dagen, maar ook ik ga Femke Halsema ontzettend missen in de Nederlandse politiek. Oprecht, onderbouwd, sympathiek en met humor. Er zijn helaas niet veel politici die het allemaal hebben.

Ergens halverwege de jaren '00 herinner ik me dat ik het helemaal met Femke gehad had. Ze denderde wat al teveel voor de troepen uit en vergat haar partij ook mee te nemen. Maar de laatste jaren, vooral ook sinds de opkomst van Wilders, was ik weer fan. Ze groeide steeds meer in haar rol en was een veradmening in debatten in de Kamer en erbuiten. Scherp maar altijd met humor en vooral ook met veel autoriteit omdat ze altijd wist waar ze het over had.

Lees ook het mooie artikel van Brechtje dat vandaag in Trouw verscheen.

Terrorisme

Wat mij betreft had Zweden al behoorlijk zijn onschuld verloren toen de extreemrechtse Sverigedemokrater in het parlement gekozen werden dit jaar, maar nu hoort het land er echt bij. Een heuse terroristische aanslag midden in het centrum van Stockholm! Gelukkig zonder dodelijke slachtoffers, maar toch.

Afgelopen zaterdag op twee plekken op Drottninggatan (de Kalverstraat van Stockholm) die natuurlijk vol was met winkelend publiek voor de kerstdagen. Eerst ontplofte een auto en een kleine 10 minuten later blies een man zichzelf op vier straten verder. Voor de explosies ontving de Zweedse veiligheidsdienst een e-mail van de man waarin hij onder andere zijn ongenoegen uitte over de Zweedse troepen in Afghanistan en over de islamkristische tekeningen van kunstenaar Lars Vilks.

De 28-jarige zelfmoordenaar is afkomstig uit Irak en in 1992 als vluchteling naar Zweden gekomen. Hij heeft later in Engeland gestudeerd en bleef daar wonen met vrouw en kinderen.

Minister-president Fredrik Reinfeldt probeert de rust te bewaren en de bekende boel bij elkaar te houden. Op zich goed, maar hij komt bijzonder nerveus over. Hij wilde bijvoorbeeld allerlei gegevens die allang bekend waren niet bevestigen. Het werd allemaal niet beter doordat de minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, al rond middernacht op zaterdag Twitterde dat het een terroristische aanslag was terwijl de Zweedse regering daar officieel nog helemaal niet van op de hoogte was.

Aangezien de aanslag bij mijn weten niet opgeeist is door Al Qaida of een andere enge splintergroepering mogen we er gelukkig wel een beetje van uitgaan dat het een eenling was. De vraag is nu wat voor reacties dit op gaat roepen in de Zweedse samenleving. De Sverigedemokraterna likken hun vingers er in elk geval bij af. Koren op hun molen.

Lussekatter

Morgen viert Zweden Lucia met kaarsjes, gezang, warme wijn en saffraanbroodjes. Ik red het dit jaar niet om ze te bakken, ik heb namelijk vandaag al een ander bakproject (deel twee van mijn Christmaspudding), maar ik kan de Zweedse Lussekatter van harte aanbevelen. Lekkere zoete broodjes met saffraan, makkelijk te maken met een fantastisch soepel deeg (vanwege veel boter en room). Het recept dat ik vorig jaar gebruikte (in het Engels met mooie foto's) vind je hier.

Voor Zweden is saffraan dé smaak die de hele decembermaand symboliseert. Het duikt dan ook ineens in allerlei producten op. Natuurlijk in veel zoete baksels als koekjes, muffins en zoete broodjes, maar ik heb bijvoorbeeld ook al "saffraanpasta met rivierkreeftjes" op een menu zien staan.

In Nederland maken we bij mijn weet eigenlijk helemaal niets met saffraan erin. Het wordt soms gebruikt als kleurstof in oosterse, vooral Iraanse gerechten, maar daar zitten meestal zoveel specerijen in, dat de subtiele smaak van saffraan volledig verloren gaat. Maar in deze broodjes komt de smaak heel goed uit. Het enige probleem is dat de broodjes nogal snel uitdrogen, dus bakken vlak voor je ze op wilt eten.

WikiLeaks

Terwijl de servers van WikiLeaks aangevallen en lamgelegd worden en Julian Assange dreigt alle documenten onmiddellijk openbaar te maken als hij gearresteerd wordt, stuurt de Zweedse openbare aanklager arrestatiebevelen voor de woordvoerder van de veelbesproken site de wereld rond. Het Zweedse hof heeft nu het internationale arrestatiebevel bekrachtigt en de Britse overheid kan nu tot aanhouding overgaan.

Assange wordt in Zweden gezocht op verdenking van o.a. verkrachting. Assange roept dat dit onzin is en dat de Amerikaanse overheid hem zwart probeert te maken. Ik kan niet geloven dat het Zweedse rechtsysteem zich willens en wetens zou lenen voor een politiek proces. Aan de andere kant kan ik me bijna niet voorstellen dat een opsporingsbericht via Interpol standaard is in een verkrachtingszaak. Hoewel de Zweden misdaden tegen vrouwen en verkrachting in het bijzonder natuurlijk wel zeer serieus nemen...

De vrouw in kwestie kan natuurlijk door de CIA ingehuurd zijn om Assange zwart te maken, maar ergens ben ik toch niet geneigd in komplottheorieën te geloven. Vooral als er inlichtingendiensten mee te maken hebben, want dan klinkt het al gauw als of je in een tweede rangs Bondfilm zit.

Schuldig of onschuldig, Assange moet zich gewoon aangeven in Zweden. Als hij blijft vluchten is hij bij voorbaat schuldig voor de publieke opinie. En als we het Zweedse rechtsysteem niet meer kunnen vertrouwen, waar moeten we dan nog heen met de wereld?

Advent

Afgelopen zondag was de eerste advent, het startschot voor de Zweden om helemaal los te gaan op gezellige lichtjes en kerstversiering. Ik ben daar helemaal voor.

In Nederland ben ik zo'n typische puristische snob die elke vorm van kerst vóór 5 december verkettert, maar hier kan het me niet vroeg genoeg beginnen. Het is zó dónker en bovendien koud en vies buiten, dat er niets anders op zit dan binnen heerlijk kitscherig te klooien met lichtjes, kaarsjes, glitters, dennennaalden, warme wijn en zoetigheid.

Ook ik heb zondag dan ook braaf mijn tas met kerstspullen tevoorschijn gehaald. Geen kerstboom, want we zijn niet eens thuis met kerst, maar wel mijn Zweedse adventsterren. Nadat ik die geïnstalleerd heb, heb ik bovendien een on-Zweedse maar niet minder gave Engelse Christmas pudding gemaakt, volgens het recept voor Ultimate Christmas Pudding van Nigella, dat ik helaas niet op het internet vind.

Laat de feestdagen maar komen...

Mobiel

Van de website van T-Mobile: "Je prepaidbeltegoed is onbeperkt houdbaar, behalve als je zes maanden achter elkaar niet belt, je tegoed niet opwaardeert, niet mobiel internet of geen sms’jes verstuurt."

Een week geleden nog had ik mijn Nederlandse sim-kaart gebruikt bij het internetbankieren. Mijn vriend zei toen nog zoiets als "is het niet zo dat je sim-kaart na een half jaar niet gebruiken verloopt?". Ik dacht toen, ja dat is wel zo, maar ik was minder dan een half jaar geleden nog in Nederland, en toen heb ik hem gebruikt. Dus niks aan de hand.

Had ik toen maar iets meer dan twee seconden aan deze gedachtegang besteed. Dan had ik uit kunnen rekenen dat ik precies een half jaar geleden voor het laatst in Nederland was en belde of smste met mijn Nederlandse sim-kaart.

Want afgelopen woensdag stopte ik dat kleine friemelkaartje weer in mijn telefoon en toen zei hij ineens alleen nog maar dit: "SIM card registration failed". Na nog drie pogingen om leven in het stuk elektronica te krijgen drong langzaam de gruwelijke waarheid bij me door: mijn sim-kaart was gedeactiveerd. Ik ben mijn Nederlandse telefoonnummer, dat ik al sinds mensenheugenis heb, kwijt en krijg het nooit meer terug.

Godverdegodver! Hoe kon ik zo dom zijn! En wat zijn dat eigenlijk voor idiote regels? Hoe zo onbeperkt houdbaar behalve als? Ik heb hem toch gebruikt! Ik ontvang er toch sms-jes mee! Waarom telt dat niet?

Ik ben dus boos en ik baal als een stekker en ik haat T-Mobile. En ik kan niet meer bij mijn Nederlandse geld. Ook al zo lekker handig... Hoe boos? Nou zo boos ongeveer.

Arbeid

Tot mijn grote vreugde heb ik nog steeds werk! Mijn derde (!) contract alweer, sleepte ik afgelopen week in de wacht. Artsen Zonder Grenzen Zweden wil graag dat ik in elk geval tot en met augustus volgend jaar blijf. De reden voor het abnormaal hoge aantal van drie contracten in 1,5 jaar is zeer Zweeds.

Ik ben namelijk aangenomen op een vikariat. Een zeer gebruikelijke contractvorm waarbij ik een vaste werknemer vervang. Mijn collega Hannes ging een jaar geleden studeren en vroeg daarom tjänstledighed (onbetaald verlof) aan. Werknemers met een vast contract hebben volgens de Zweedse wet recht op onbetaald verlof mits ze aan bepaalde voorwaarden voldoen. De gebruikelijkste vormen van tjänstledighet zijn ouderschapsverlof en studieverlof. Dat betekent voor Hannes dat hij maximaal vier jaar mag studeren (of de studie nu relevant is voor het werk of niet) en tijdens die vier jaar op elk gewenst moment zijn oude baan weer op mag eisen.

Na negen maanden verlof kwam Hannes terug (de studie was toch niet wat hij er van gedacht had). Ik mocht toen op een tijdelijk contract blijven (wegens grote achterstanden op de afdeling). Vanaf januari verdwijnt Hannes echter weer (hij heeft een nieuwe studie gevonden) en krijg ik dus weer een nieuw vikariat voor acht maanden.

Deze contractvorm gaf voor mij de Nederlandse insiders/outsiders problematiek geheel nieuwe betekenis. Werknemers met een vast contract hebben in Zweden zoveel rechten, kunnen praktisch niet ontslagen worden. Alle anderen hebben niets. Ik kan er op elk moment uitgegooid worden. Een van de gevolgen is grote inflexibiliteit op de arbeidsmarkt. De werkeloosheid onder jongeren en migranten is torenhoog en ik schat zo in dat de jongeren en migranten die wel werken een groot deel van de tijdelijke contracten invullen.

Het klinkt heel sociaal, veel zekerheid en rechten voor werknemers. Maar het is zekerheid voor de haves, die betaald wordt met onzekerheid voor de have-nots. Aan de andere kant zijn de Zweden nog wel behoorlijk fatsoenlijk met het uitdelen van vaste contracten. Is het in Nederland in sommige branches zowat onmogelijk om nog een vast contract te krijgen, in Zweden is een vaste aanstelling nog steeds de norm. Als je een gewone, niet vikariat positie krijgt en men is na een aantal maanden tevreden over je, dan is het normaal dat je een vast contract krijgt.