Skärgård

De zomer is aangebroken in Midden-Zweden. Het is al weken heerlijk zonnig weer en dit weekend waren de temperaturen voor het eerst ook ruim boven de 20 graden. Eindelijk begrijp ik weer waarom we zo ver van de stad zijn gaan wonen. Zodra ik vrij heb en buiten zit op het terras voor ons huis met uitzicht over de zee en de eilanden voelt het of ik vakantie heb.

We zijn er de laatste tijd veel op uit getrokken, de archipel (skärgård) in met Nederlandse en Zweedse vrienden, en ik kan niet genoeg benadrukken hoe gaaf de Zweedse oostkust is. Voor de kust van Stockholm, in de Oostzee, liggen honderden, duizenden kleinere en grotere eilandjes. Het is er zo vredig, zo mooi met al die rotsen en het water, het ruikt er heerlijk naar droge dennenbossen en soms een beetje naar zee. Verder naar het noorden en zuiden is het zo mogelijk nog beter, want dezelfde eilandjes, maar nog minder mensen. Ideaal voor zeilen en kajakken of gewoon voor over de rotsen klauteren en picknicken.

Zo'n luxe om dat vlak voor je deur te hebben.

Primeur

Drie keer raden welke primeur ik vandaag gegeten heb!
Asperges?
Nee!
Aardbeien?
Nee!
Aardappels?
Nee!

Jonge dennennaalden (granskott). De dennenbomen zijn hier aan het uitlopen. Aan het uiteinden van de takken ontspruiten nu de jonge frisgroene nieuwe dennennaalden in mooie kleine bosjes. Ik had nooit bedacht dat je dat kan eten, maar Zweden zijn experts in bosdingen die je kan eten en een Zweedse collega had zijn tuin leeggeplukt en meegenomen, dus toen moest ik proeven. Dat viel niks tegen. Zurig, bijna citrusachtig en bossig. Goed in salades kan ik me indenken. Maar volgens mij snacken Zweden het vooral tijdens boswandelingen.

Pasen

Aangezien Goede Vrijdag een feestdag is, heb ik vandaag al de halve dag vrij gekregen (niet vragen, zo werkt dat gewoon in Zweden). Ik kan dus fijn vroeg naar huis om spullen te pakken, want we gaan een weekend naar Wenen om een bruiloft bij te wonen (het is ongelofelijk hoeveel mensen van mijn generatie tegenwoordig trouwen, maar dat is een ander onderwerp dat misschien wel eens een eigen blog waard is).

Dus geen Zweeds Pasen voor mij. Geen paasheksen, geen gekleurde paasveren in struiken en bomen en vooral ook geen overdaad aan snoep. Want snoep (godis) is het voornaamste kenmerk van Zweeds Pasen. Kinderen (maar ook volwassenen) krijgen een groot ei gevuld met snoep voor Pasen. Volgens de lokale tandartsenbond eten de negen miljoen inwoners van Zweden rond Pasen gezamenlijk zo'n 6000 ton snoep (!!!).

Zweden eten sowieso ongelofelijke hoeveelheden snoep. Elke zaterdag is het bijvoorbeeld heel gebruikelijk dat kinderen snoep krijgen. Wederom volgens de Zweedse tandartsen eet het Zweedse volk elk jaar zo'n 153 miljoen kilo snoep. Dat is gemiddeld 17 kilo per persoon. Behoorlijk ongelofelijk. Ik denk dat ik misschien net aan 1 kilo kom. En dan moet ik zeggen dat de hoeveelheid snoep die ik eet exponentieel toegenomen is sinds ik in Zweden woon. Gewoon omdat het veel beschikbaarder is (in de supermarkt) en iedereen het steeds eet (bijvoorbeeld op kantoor).

Glad Påsk!

Lunch

In Nederland is lunch twee boterhammen met kaas en als je mazzel hebt soep of wat salade. Een Zweed heeft echter niet echt gegeten als hij niet iets warms gehad heeft. Vorige maand was het hele kantoor op studiebezoek bij het zusterkantoor in Oslo. De Noren eten niet warm tussen de middag. Aanleiding voor mijn Zweedse collega's om al een week van te voren en nog een week na terugkeer te klagen over die idiote Noren en hun inferieure eetgewoonten.

Er bestaat in Stockholm dan ook een levendige markt met lunchrestaurantjes om alle Zweedse arbeiders van een warme maaltijd te voorzien. Mijn collega´s klagen ook hierover altijd steen en been. Aangezien ons kantoor niet zo centraal ligt is de keuze namelijk beperkt, maar er zijn toch altijd nog een stuk of 10 opties binnen 10 minuten lopen. Italiaans, Chinees, Sushi, twee meer traditionele Zweden, Indiaas, Thais. Voor ongeveer 7,5 euro krijg je er warm eten, iets te drinken en altijd knäckebröd met boter en een saladebar. De combinatie sushi met knäckebröd werkt altijd een beetje op mijn lachspieren, maar Zweden zijn, het moge duidelijk zijn, nogal traditioneel wat hun voedsel betreft en bij je lunch hoor je brood en boter te krijgen! En dan is er natuurlijk nog de supermarkt met een groot assortiment best aardige magnetronmaaltijden.

Voor wie geen tijd of geld of zin heeft om elke dag uit eten te gaan, is het mogelijk kliekjes mee te nemen van huis. In het keukentje in ons kantoor staan vijf magnetrons om al die matlådor met kliekjes op te warmen. Ik heb me inmiddels helemaal aangepast en heb mezelf aangeleerd om 's avonds wat extra te koken en dat in plastic bakjes te stoppen voor de lunch. In het begin nam ik nog wel eens gesmeerde boterhammen mee van thuis, maar dat is zo tegennatuurlijk voor de Zweden, dat ze er allemaal continu commentaar op moesten leveren. Dus daar ben ik maar mee opgehouden.

Paneer

Ik was eigenlijk van plan over iets heel anders te schrijven, maar ik ben zo enthousiast over mijn zojuist zelfgemaakte Indiase kaas dat ik de wereld daar heel graag over wil vertellen. Wat wil namelijk het geval? Het is idioot makkelijk en snel om zelf paneer te maken!

Ik ben gek op Indiaas eten. Vegetarische opties in overvloed, alles is met saus, lekker kruidig en ze stoppen er vaak lekkere blokjes verse kaas in; paneer. Probleem met paneer is dat het slecht verkrijgbaar is in West-Europa. Probleem in Zweden is bovendien dat er een schrijnend gebrek is aan goede Indiase restaurants. Ik heb er een stuk of wat geprobeerd maar heb het inmiddels opgegeven. Ik raak elke keer zo teleurgesteld. Het eten is er niet duur, maar niet zo kruidig als ik het wil hebben en veel te zoet en alle groenten komen uit blik. Ik heb dus al maanden een ongezond tekort aan Indiaas voedsel in mijn dieet.

Hoe dan ook. Gister had ik een Perzisch rijstgerecht gemaakt met rijst, groene linzen, rozijnen, boter en saffraan. Terwijl ik het zat te eten bedacht ik me dat het heel lekker zou zijn met paneer erbij. Er was nog veel over, dus ik vandaag in de supermarkt weer vergeefs naar paneer gezocht voor erbij. Tot we bedachten dat je het ook zelf kan maken.

Thuis het recept tevoorschijn gehaald (uit Madhur Jaffrey's vegetarische gerechten) en aan de slag gegaan. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe idioot makkelijk het ging en hoe ongelofelijk ik onder de indruk was van het resultaat.

Recept:
Breng 2 liter volle melk aan de kook. Voeg 4 el citroensap toe. Eventueel een beetje extra als de melk nog niet gaat schiften. Roer een beetje en wacht tot de melk goed geschift is. Giet het mengsel door een vergiet met een schone theedoek erin. Laat een paar minuten uitlekken. Roer er eventueel een paar eetlepels kruiden door. Neem de theedoek uit het vergiet en draai hem op zodat je nog meer vocht uit de kaas drukt. Leg de kaas in de theedoek in de gootsteen tussen twee snijplanken, eventueel verzwaard (bijvoorbeeld met een zware pan of zoiets op de bovenste snijplank). Laat nog 5 minuten uitlekken. Klaar!

Vervolgens kan je het in blokjes snijden en door je Palak Paneer (hilarisch how-to-filmpje hier) roeren of bijvoorbeeld in plakjes snijden en bakken. Op voor je er een foto voor op je blog van kan maken...

Mörkret

Zwedens hoogste waterval, Njupeskär.

Driekoningen besloten we met Nederlandse vrienden te vieren in de Zweedse bergen in Mörkret, Dalarna. Mörkret betekent letterlijk: de duisternis. Mijn collega dacht dat ik het figuurlijk bedoelde. Als in: ik ga een weekend in de donkere Zweedse bossen diep in Dalarna zitten. Maar nee, zo heet het echt. Het is een dorp met een weg, een brug, een kruising, zeker 10 huizen, een bescheiden park met vakantiehuisjes en het is tevens de toegangspoort tot nationaalpark Fulufjället. Twee jaar geleden waren we er ook al en het beviel.

Het is er intens stil en leeg en heel Zweeds met veel sneeuw en dennenbossen. Vier dagen superlatieven. We wandelden door de sneeuw naar de hoogste waterval van Zweden. We bewonderden Hillbert, de grootste eland in gevangenschap. Maar bovenal was het de rustigste week die ik in tijden had. Heerlijk.

Van de zomer wil ik er zeker eens terug. Om het water van de waterval eindelijk ook eens te zien vallen. Om het über-Zweedse landschap eens zonder sneeuw te bekijken. Om in Nusnäs mijn eigen Dalahäst te scoren.

Advent

Afgelopen zondag was de eerste advent, het startschot voor de Zweden om helemaal los te gaan op gezellige lichtjes en kerstversiering. Ik ben daar helemaal voor.

In Nederland ben ik zo'n typische puristische snob die elke vorm van kerst vóór 5 december verkettert, maar hier kan het me niet vroeg genoeg beginnen. Het is zó dónker en bovendien koud en vies buiten, dat er niets anders op zit dan binnen heerlijk kitscherig te klooien met lichtjes, kaarsjes, glitters, dennennaalden, warme wijn en zoetigheid.

Ook ik heb zondag dan ook braaf mijn tas met kerstspullen tevoorschijn gehaald. Geen kerstboom, want we zijn niet eens thuis met kerst, maar wel mijn Zweedse adventsterren. Nadat ik die geïnstalleerd heb, heb ik bovendien een on-Zweedse maar niet minder gave Engelse Christmas pudding gemaakt, volgens het recept voor Ultimate Christmas Pudding van Nigella, dat ik helaas niet op het internet vind.

Laat de feestdagen maar komen...

Mobiel

Van de website van T-Mobile: "Je prepaidbeltegoed is onbeperkt houdbaar, behalve als je zes maanden achter elkaar niet belt, je tegoed niet opwaardeert, niet mobiel internet of geen sms’jes verstuurt."

Een week geleden nog had ik mijn Nederlandse sim-kaart gebruikt bij het internetbankieren. Mijn vriend zei toen nog zoiets als "is het niet zo dat je sim-kaart na een half jaar niet gebruiken verloopt?". Ik dacht toen, ja dat is wel zo, maar ik was minder dan een half jaar geleden nog in Nederland, en toen heb ik hem gebruikt. Dus niks aan de hand.

Had ik toen maar iets meer dan twee seconden aan deze gedachtegang besteed. Dan had ik uit kunnen rekenen dat ik precies een half jaar geleden voor het laatst in Nederland was en belde of smste met mijn Nederlandse sim-kaart.

Want afgelopen woensdag stopte ik dat kleine friemelkaartje weer in mijn telefoon en toen zei hij ineens alleen nog maar dit: "SIM card registration failed". Na nog drie pogingen om leven in het stuk elektronica te krijgen drong langzaam de gruwelijke waarheid bij me door: mijn sim-kaart was gedeactiveerd. Ik ben mijn Nederlandse telefoonnummer, dat ik al sinds mensenheugenis heb, kwijt en krijg het nooit meer terug.

Godverdegodver! Hoe kon ik zo dom zijn! En wat zijn dat eigenlijk voor idiote regels? Hoe zo onbeperkt houdbaar behalve als? Ik heb hem toch gebruikt! Ik ontvang er toch sms-jes mee! Waarom telt dat niet?

Ik ben dus boos en ik baal als een stekker en ik haat T-Mobile. En ik kan niet meer bij mijn Nederlandse geld. Ook al zo lekker handig... Hoe boos? Nou zo boos ongeveer.

Winter

22 oktober, de eerste sneeuw doet Stockholm aan. Gelijk een fatsoenlijke bui ook. Het blijft zelfs liggen. De herinneringen aan afgelopen winter (de strengste in 20 jaar) zweefden de laatste tijd steeds nadrukkelijker naar de oppervlakte, maar nu kan ik ze echt niet meer negeren.

Ik moet mezelf er weer steeds vaker aan herinneren dat dit het mooiste plekje is waar ik ooit zal wonen. En dat het het daarom allemaal waard is; de lange reistijd, de slechte openbaar vervoer verbindingen, het gebrek aan waterleiding en riolering, het sneeuwruimen.

Dit weekend ga ik eens fatsoenlijke winter voorbereidingen treffen. Handschoenen en muts te voorschijn halen, mijn warme lange wollen onderbroeken opgraven uit een la, checken hoe vol onze septic tank is (dit jaar wil ik hem legen vóór er een meter sneeuw ligt), afhankelijk van de weerberichten voor de komende tijd ook misschien maar vast de winterbanden onder de auto zetten. Een gewaarschuwd eekhoorntje telt voor twee en ik heb vorig jaar bergen ervaring opgedaan. Verwacht het ergste, dan kan het alleen maar meevallen, is mijn motto voor deze winter.

En hij moet op de fiets naar het station vandaag omdat ik 's ochtends vrij ben...

Blij

Dat ben ik! Ik voel me behoorlijk goed de laatste weken. Vakantie, veel minder druk op mijn werk, heerlijk zomers weer; een mens heeft eigenlijk niet zoveel nodig om van ongelukkig en gestresst weer relaxed en gelukkig te worden.

En nog een beetje extra blij werd ik toen gisteren mijn pakje met Blije Sokken bezorgd werd. Heb je het nodig? Nee, natuurlijk. Word je er blij van? Ja, instant. Alleen even de website bekijken van dit gezellige Zweedse bedrijf met allemaal blije voeten is al goed voor je humeur.

Swedish Happy Socks dus.

Skåne

Zelden voelde een zomervakantie zo verdiend. Met lief, auto en fiets ben ik in Zuid-Zweden aangeland. Vorig jaar Lapland, nu Skåne. Golvend heuvellandschap met akkerbouw, bossen, zandstranden, kastelen en kleine steden als Malmö, Lund en Ystad. De stereotype inwoner is een onverstaanbare corpulente landbouwer. En inderdaad, het dialect is nauwelijks te verstaan, er is hier voor Zweedse begrippen veel landbouw en voedsel en delicatessen blijken een terugkerend thema.

We zijn net vier dagen onderweg, waarvan we twee in Kopenhagen doorbrachten, dus een doorwrocht oordeel over dit deel van Zweden kan ik nog niet geven. Behalve over het weer dan. Tussen de 20 en 25 graden en geen wolkje aan de lucht. Heerlijk fietsweer.

Svaneholms Slott, Skurup

Lente

Zulk mooi weer is het vandaag in midden-Zweden:

Het buiten wonen bevalt steeds beter. Op een dag als vandaag (blauwe lucht, stralende zon en een veelbelovende 11 graden Celsius) begrijp ik ineens weer wat ons zo aantrekkelijk aan dit plekje leek vóór de dikke pakken sneeuw van deze winter.

Onze stadskat geniet met volle teugen. Klimt bomen, rent ons erf op en neer, vecht met de buurkatten en -honden en heeft al twee muizen gevangen (!).

Het uit Nederland overgekomen bezoek nam vanochtend zelfs een frisse duik in de Oostzee.
Respect, want 11 graden is toch niet echt een temeperatuur om bij te gaan baden, bovendien waait het stevig en moet het water echt ijskoud zijn aangezien er hier 3 weken geleden nog ijs lag...

Tuin

Kijk nou! Levende Natuur in mijn achtertuin!

Dit hert kwam met ons ontbijten van de week. Toen hij (of zij? Ik weet niks van bosbeesten... Wel van weidevogels, maar die heb je hier dan weer niet) besloten had dat we ongevaarlijk waren achter dat glas bleef hij rustig 10 minuten grazen op minder dan 10 meter van het keukenraam.

Cupcakes

Ik ben in training. En dat zal mijn sociale omgeving weten ook. Gelukkig is het niet het soort training waar je moe en zweterig van wordt. Het is het soort training die een hoop zoetigheid tot resultaat heeft. Daar wordt je hooguit een beetje misselijk van. Zoals ik gister toen ik teveel beslag had gegeten.

Waar bazelt ze over?
Sinds twee weken bak ik cupcakes. Ik heb namelijk belooft 150 cupcakes te bakken bij wijze van bruidstaart.

Voor alle duidelijkheid: een cupcake is geen muffin. Een cupcake is een cakeje in een cup met glazuur erover. Het beslag maak je dan ook anders. Als cake; boter en suiker kloppen, dan de eieren erdoor kloppen en dan de droge ingrediënten erdoor roeren. Terwijl je bij muffins gewoon alles roert en er meestal fruit en/of chocola in zit.

Nigella heeft een goed recept. Ook haar frosting met eiwit en poedersuiker doet het goed. Mooi wit en mooi hard, mits de laag dun genoeg is. Ik vind de smaak alleen nog wat saai dus ik experimenteer nu met smaakjes.


Eerst een poging met frambozenjam, maar hoewel ze er prachtig uitzagen (dankzij het glazuur) was alle jam naar de bodem gezakt en een beetje paars-blauw geworden.


Toen chocoladecupcakes met witte chocoladeganache erop. Ze zijn erg lekker, maar misschien wat onpraktisch doordat het glazuur niet helemaal hard wordt. Ik oefen nog even verder.

Hockey

foto: Andreas Grandin

Gister was ik bij een ijshockeywedstrijd. Een echte derby; Djurgården IF tegen Södertälje SK.
Het was vooral vanuit sociologisch perspectief een interessante exercitie. Die Zweden nemen dat ijshockey namelijk bloedserieus. Het stadion was bovendien niet zo groot dus ik had het genoegen bijna op schoot te zitten bij de hyperfanatieke mannen van de F-side. Volgens mij was het goed dat ik het grootste deel van de liederen niet kon verstaan, want het leek me niet het sportiefste zootje ongeregeld...

Maar grappig was het wel. Erg Amerikaans ook met popcorn, reclame en entertainment tussen de perioden. Het spelletje zelf is veel sneller dan voetbal, veel vuiler ook en minder technisch. Maar wel leuk om naar te kijken door de hoge snelheid en de vele kansen. Voor de Zweden is deze sport minstens zo belangrijk als voetbal.

Over sport gesproken: Zweden doet het behoorlijk goed op de Olympische Spelen, maar qua hockey vielen ze daar nogal tegen. De mannen waren de gevaarlijke outsider, maar werden er in een vrij vroeg stadium uitgeknikkerd door Slowakije. De vrouwen misten helaas net het brons.

Sneeuw

Dertig centimeter sneeuw in twee dagen. Dat was de voorspelling en volgens mij hebben we dat gehaald. Het begint zo langzamerhand vooral irritant te worden met al die sneeuw. Heel Stockholm zucht en steunt en hoopt dat het gauw lente wordt.

Gistermiddag hebben we een uur lang sneeuw geruimd op onze oprit en op het pad naar de voordeur. Gisteravond was het alweer volledig dichtgesneeuwd. Vanochtend daarom nog eens anderhalf uur sneeuw geschept en geveegd. Het houdt je wel bezig, zo'n sneeuwstorm.

Gelukkig is het weekend, dus de verkeerschaos is beperkt. Ik ben echter benieuwd wat ons morgenochtend te wachten staat...

Ondertussen vind ik het ontzettend jammer dat ik zo ver weg ben nu Nederland in kabinetscrisis is. Ik vind het altijd zo gezellig! Levert altijd leuke TV op ook. Maar Buitenhof komt gelukkig op Uitzending Gemist.

Sven

Alla hjärtans dag, de dag van alle harten, vandaag. Het lijkt een populair feest hier in Zweden. Maar misschien is het eigenlijk wel net zo populair in Nederland maar gewoon niet in die kringen waar ik me gewoonlijk begeef. Ik ben in elk geval geen expert.

In plaats van me bezig te houden met rode en roze hartjes en liefdesverklaringen geniet ik nog even na van de gouden medaille van Sven Kramer. Met een beetje kunst en vliegwerk konden we de wedstrijd ook in Zweden bekijken. De Zweden vinden het niet belangrijk genoeg om uit te zenden op tv. De enige Zweed die meedeed, Johan Röjler, deed ook beroerd gister, dus ik kan me er iets bij voorstellen. De Zweedse publieke omroep, SVT, heeft echter wel een internetkanaal waar ze de wedstrijd op uitzonden. In combinatie met het fantastische commentaar van Erben Wennemars op Radio 1 was het daardoor heel goed te volgen.

Op Valentijnsdag ben ik dus vandaag vooral een beetje verliefd op Sven.

Haiti

Weekend! Wat heerlijk. Na weer een week elke dag overwerken ben ik wel toe aan een dag of twee rust. Ik heb inmiddels de hoop opgegeven dat het binnenkort rustiger wordt op mijn werk. Haiti gaat nog wel een tijdje doorijlen. Er zit dus niets anders op dan stug door te werken en uit te stellen wat uitgesteld kan worden.

Er liggen nog stapels en stapels giften die binnengekomen zijn op de giro en die ingevoerd moeten worden in 'het systeem'. Er wordt nog elke dag veel gebeld en gemaild door mensen die geld willen geven of willen weten of hun gift aan is gekomen. "Haiti" is een beetje massahisterie geworden in Zweden. En dat is natuurlijk heel mooi. Want er komt heel veel geld binnen bij hulporganisaties die daarmee een hoop goeds kunnen doen in een straatarm land.

Interessant is wel waarom juist deze ramp zoveel emoties losmaakt in Zweden. De tsunami in Zuidoost Azië kreeg hier ook heel veel aandacht en geld. Maar toen zei iedereen dat dat kwam omdat Thailand een zeer geliefde vakantiebestemming is voor Zweden. Heel veel mensen waren op die stranden geweest en er zijn ook veel Zweedse slachtoffers gevallen.

Maar er zijn niet veel Zweden die wel eens een bezoek gebracht hebben aan Haiti. De meeste mensen weten niet eens waar het land ligt. De hoeveelheid giften die binnenkomt voor Tahiti geeft dat ook wel aan; mensen hebben echt geen idee.

Waarom dan toch zoveel geld geven? Tja, het was natuurlijk een echte ramp. Met alleen maar slachtoffers, geen daders, zoals bij ingewikkelde oorlogen in Afrika. En enorme media aandacht. Wekenlang deed de Zweedse media uitgebreid verslag. Een week lang domineerden foto's van de ramp de voorpagina's van alle kranten. Dat geeft natuurlijk ook een sneeuwbaleffect. Als iedereen het erover heeft wordt het steeds groter en als iedereen die je kent geld geeft wil jij ook geld geven.

Veel werk dus, maar ook een hele bijzondere periode om mee te maken.

Verhuisd

De verhuizing is alweer achter de rug. We hebben nu een prachtig huisje in een hele grote berg sneeuw met heel veel dozen erin.

Ik moet nog even wennen aan een nieuw ritme. De reistijd is een stuk langer. Daarnaast is het erg druk op mijn werk in verband met Haiti. De giften stromen binnen en dat is natuurlijk fantastisch, maar erg veel werk. Alles moet op de juiste manier geregistreerd worden en er wordt de hele tijd gebeld.

Vanavond heb ik bovendien de eerste Zweedse les van het nieuwe semester.

Ik weet dus al met al nog niet precies wanneer die dozen uitgepakt gaan worden...

Ik hoop trouwens op mooi zonnig weer voor komend weekend. Dan kan ik foto's maken van de nieuwe situatie.

Donker

Uit de krant van vandaag:

Oftewel, de zon kwam vandaag op om 27 minuten over acht en zal weer onder gaan om 9 minuten voor drie vanmiddag. En het wordt nog erger. 21 december is pas de kortste dag.

Wel fijn dat ze ook Luleå en Kiruna afdrukken; het kan nog erger...