Thuis

We zijn weer in Nederland. Ik sluit dit blog hiermee voorlopig af. Ben even klaar met het ontdekken van Zweden. Ik laat het wel online staan, omdat ik denk dat het interessant kan zijn voor Nederlanders die van plan zijn naar Zweden te emigreren.

Gelukkig liggen er nieuwe avonturen in het verschiet! Als je op de hoogte wilt blijven van mijn belevenissen in West-Afrika de komende maanden raad ik je aan mijn nieuwe weblog in de gaten te houden: Trois mois en Afrique.

Bärlauch

Het paasweekend was heerlijk. Mooie bruiloft inclusief gelukkig bruidspaar. Mijn melkwitte Zweedse winterhuid roodverbrand omdat ik er natuurlijk niet aan gedacht had zonnebrandcreme in te pakken. Nog drie dagen spierpijn in mijn kuiten gehad van het rondslenteren in en rond de Habsburgse paleizen.

De ontdekking van het weekend was echter bärlauch. Dit blijkt dé Oostenrijkse paasdelicatesse bij uitstek te zijn. En nog vegetarisch ook; best bijzonder in het land van de gigantische schnitzels. En laat ik niet vergeten te melden dat ik het superlekker vond!

Het duurde even voor ik ter plekke op mijn mobieltje tevoorschijn gegoogeld had wat het was, maar het blijkt daslook te zijn. Een kruid dat tussen april en mei in het bos groeit, sterk naar knoflook ruikt en subtiel naar knoflook smaakt. De Oostenrijksers maken er vaak soep van maar ik heb ook risotto met bärlauch en pasta met bärlauchpesto gezien.

In het park van slot Laxenburg kwamen we het vervolgens in overvloed tegen.

Paneer

Ik was eigenlijk van plan over iets heel anders te schrijven, maar ik ben zo enthousiast over mijn zojuist zelfgemaakte Indiase kaas dat ik de wereld daar heel graag over wil vertellen. Wat wil namelijk het geval? Het is idioot makkelijk en snel om zelf paneer te maken!

Ik ben gek op Indiaas eten. Vegetarische opties in overvloed, alles is met saus, lekker kruidig en ze stoppen er vaak lekkere blokjes verse kaas in; paneer. Probleem met paneer is dat het slecht verkrijgbaar is in West-Europa. Probleem in Zweden is bovendien dat er een schrijnend gebrek is aan goede Indiase restaurants. Ik heb er een stuk of wat geprobeerd maar heb het inmiddels opgegeven. Ik raak elke keer zo teleurgesteld. Het eten is er niet duur, maar niet zo kruidig als ik het wil hebben en veel te zoet en alle groenten komen uit blik. Ik heb dus al maanden een ongezond tekort aan Indiaas voedsel in mijn dieet.

Hoe dan ook. Gister had ik een Perzisch rijstgerecht gemaakt met rijst, groene linzen, rozijnen, boter en saffraan. Terwijl ik het zat te eten bedacht ik me dat het heel lekker zou zijn met paneer erbij. Er was nog veel over, dus ik vandaag in de supermarkt weer vergeefs naar paneer gezocht voor erbij. Tot we bedachten dat je het ook zelf kan maken.

Thuis het recept tevoorschijn gehaald (uit Madhur Jaffrey's vegetarische gerechten) en aan de slag gegaan. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe idioot makkelijk het ging en hoe ongelofelijk ik onder de indruk was van het resultaat.

Recept:
Breng 2 liter volle melk aan de kook. Voeg 4 el citroensap toe. Eventueel een beetje extra als de melk nog niet gaat schiften. Roer een beetje en wacht tot de melk goed geschift is. Giet het mengsel door een vergiet met een schone theedoek erin. Laat een paar minuten uitlekken. Roer er eventueel een paar eetlepels kruiden door. Neem de theedoek uit het vergiet en draai hem op zodat je nog meer vocht uit de kaas drukt. Leg de kaas in de theedoek in de gootsteen tussen twee snijplanken, eventueel verzwaard (bijvoorbeeld met een zware pan of zoiets op de bovenste snijplank). Laat nog 5 minuten uitlekken. Klaar!

Vervolgens kan je het in blokjes snijden en door je Palak Paneer (hilarisch how-to-filmpje hier) roeren of bijvoorbeeld in plakjes snijden en bakken. Op voor je er een foto voor op je blog van kan maken...

Killing

Het was steeds zo vroeg donker in Mörkret dat we veel spelletjes gespeeld hebben en veel tv gekeken hebben. Dat leidde tot een nieuwe DVD ontdekking. Ik ben weer eens niet de snelste, want de serie is uit 2007 en ook in Nederland al een tijdje uit op DVD, maar ik wil het alsnog aan iedereen aanraden. Gaat dat zien: The Killing. Of eigenlijk: Forbrydelsen (de misdaad).

Een Deense televisieserie waarin in 20 afleveringen en 20 dagen de moord op de 19-jarige Nanna Birk Larsen opgelost wordt. Of althans, dat hoop ik, want ik ben pas bij aflevering 9. Een verslavend spannende serie. Goed plot, goed acteerwerk, oog voor allerlei maatschappelijke verschijnselen die komen kijken bij zoiets naars als de brute moord op een jong meisje. Inclusief politieke intriges en mediaspektakel, want de Kopenhaagse gemeentepolitiek blijkt er ook mee te maken te hebben.

Voor insiders ook leuk: er wordt aan de lopende band de draak gestoken met de Zweden. Je komt er precies achter wat de Denen eigenlijk vinden van hun grote broer. De politieagente die het onderzoek leidt, inspecteur Sarah Lund, heeft namelijk een Zweedse vriend en dat geeft veel mogelijkheden om lekker duidelijk te maken wat een rare jongens de Oosterburen toch zijn. Met hun bossen, hun sauna's, hun idiote gerechten en hun gekke namen.

Kijk ook hier voor meer recensies.

Millennium

Noomi Rapace als Lisbeth Salander

Eindelijk hoor ik er weer een beetje bij. Eindelijk kan ik weer een beetje meepraten. Ik heb tijdens mijn vakantie eindelijk deel 1 van Stieg Larssons Millennium-trilogie gelezen; Män som hatar kvinnor.

Een literair hoogstandje? Nee.
Wel heel Zweeds, spannend, maatschappijkritisch en met boeiende karakters en interessante achtergrondinformatie over bijvoorbeeld extreem-rechtse stromingen, geweld tegen vrouwen en economische journalistiek. Dus zeker lezen als je dat nog niet gedaan had.

Mocht je de boeken gaan lezen of al gelezen hebben, dan bevind je je in goed gezelschap; in 40 landen zijn meer dan 27 miljoen exemplaren van de Millenniumboeken verkocht. En als je al die pagina's niet trekt kun je altijd nog de films kijken.

Scandinavische thrillers zijn natuurlijk sowieso wereldberoemd en populair, maar Millennium heeft alle records gebroken. De boeken zijn misschien een beetje extra interessant doordat ze postuum gepubliceerd zijn. Larsson overleed in 2004 op 50-jarige leeftijd aan een hartaanval. Een leven van slecht eten en veel roken en drinken had zijn sporen achtergelaten. Na zijn dood zijn zijn vriendin en Larssons vader en broer in een dispuut geraakt om de erfenis. Stieg Larsson en zijn partner Eva Gabrielsson waren al 30 jaar samen maar niet getrouwd en dus ging de erfenis volgens het Zweedse recht naar zijn familie. Gabrielsson heeft uiteindelijk het appartement waarin ze woonden mogen behouden en heeft bovendien Stiegs laptop, met daarop het onaffe manuscript van boek nummer vier, in haar bezit.

Bovendien was Larsson sowieso een interessante en kleurrijke persoonlijkheid. Feminist, trotskist en anti-fascist zijn voorbeelden van labels die er op te plakken zijn. Wat mij zo aanspreekt in Larsson is misschien wel vooral zijn sterke gevoel voor rechtvaardigheid. Het druipt werkelijk van de pagina's, zonder ook maar een moment irritant te worden, omdat het zo oprecht is.

STF

STF Vandrarhem in Haväng, Skåne

Na aanleiding van de vakantie nog een tip voor wie op enig moment van plan is door Zweden te reizen: de hostels (vandrarhem) van STF, Svenska Turist Föreningen.

Deze Zweedse toeristenvereninging onderhoudt niet alleen een serie berghutten, maar ook een groot deel van de jeugdhostels in het land. Dat klinkt als backpackers, lawaai en viezigheid maar dat is in Zweden niet waar. Hostels zijn voor iedereen.

Na een week op mijn extra lichtgewicht Therm-a-Rest van 1,5 cm is het altijd weer een verademing om in een bed te mogen slapen. Daarnaast is de volledig ingerichte keuken voor ons altijd aanleiding om gigantische ovenschotels te gaan maken, iets waar we wel zin in hebben na dagen prakjes opwarmen op dat ene gaspitje.

Zelden sliep ik zo comfortabel, betaalbaar en authentiek. Enige nadeel: een of twee dagen van te voren boeken is 's zomers essentieel.

Blij

Dat ben ik! Ik voel me behoorlijk goed de laatste weken. Vakantie, veel minder druk op mijn werk, heerlijk zomers weer; een mens heeft eigenlijk niet zoveel nodig om van ongelukkig en gestresst weer relaxed en gelukkig te worden.

En nog een beetje extra blij werd ik toen gisteren mijn pakje met Blije Sokken bezorgd werd. Heb je het nodig? Nee, natuurlijk. Word je er blij van? Ja, instant. Alleen even de website bekijken van dit gezellige Zweedse bedrijf met allemaal blije voeten is al goed voor je humeur.

Swedish Happy Socks dus.

Ane

Gister was ik bij een concert van de Noorse singer-songwriter Ane Brun. Ze woont in Stockholm alwaar ze een eigen label runt en wondermooie en rustgevende folkpopmuziek schrijft.

De laatste tijd komt ze hier regelmatig in het nieuws omdat ze aandacht vraagt voor het klimaatprobleem. Vorig weekend organiseerde ze nog een benefietfestival in Stockholm onder de titel "No more lullabies" om klimaatverandering op de kaart te zetten in het kader van de aanstaande top in Kopenhagen. In Svenska Dagbladet vertelde ze dat ze afgelopen zomer (!) een wake-up call kreeg toen ze milieuforum bezocht. Ze besefte toen pas hoe erg het eigenlijk is gesteld met het klimaat. Ik zeg, beter laat dan nooit en mooi dat ze zich nu inzet. Ze vliegt minder en wil haar volgende plaat alleen nog digitaal uitbrengen.

En gelukkig maakt ze dus als gezegd hele mooie liedjes. Prachtige stem.

Helsinki

Door de ligging aan de Oostzee ligt Stockholm verrassend dichtbij steden die vanuit Nederland als héél ver weg voelen; Sint Petersburg, Tallinn, Riga en Helsinki bijvoorbeeld. Door drukke concurrentie van allerlei veermaatschappijen is het bovendien niet duur om de boot te nemen naar de overkant. Dit weekend besloten het vriendje en ik Helsinki met een bezoek te vereren.

De stad heeft zich sinds de val van de muur ontwikkeld van een beetje een grauwe, bijna Oostblokstad, tot een kleine (slechts een half miljoen inwoners) maar hippe metropool met design als haar voornaamste handelsmerk. Denk grote namen als Marimekko, Iittala en Arabia maar ook bijvoorbeeld het jongere hippe kledingmerk Ivana Helsinki.



We zagen: heel veel Mummintrollet, twee mooie musea, één gave kerk, een beetje een vergane botanische tuin, een mooie Art Nouveauwijk maar ook trieste Oostblokflats en overal onleesbare bordjes in een hun hele gekke taaltje.

De absolute aanraders:
Temppeliaukion Kirkko: misschien wel de mooiste kerk die ik ooit bezocht. Werd in de jaren '60 uitgeblazen in een grote rots met een dak van glas en 24 km koperdraad. Zie foto.

Het Natuur-Historisch museum: ik word niet moe van verhalen over het ontstaan van en de veelvuldigheid van het leven geïllustreerd met opgezette dieren en mooie plaatjes. Zeker niet als het zo goed gedaan is als in dit recent gerenoveerde museum van de Universiteit.

Interessant feitje: zo'n kraantje bij de WC om je achterwerk mee schoon te spuiten is heel gebruikelijk in Helsinki.

Boeren

Yvon: "Wat zoek jij in een vrouw?"
Boer: "Euh... Nou, euh... Gewoon...".
Yvon: "En wat heb jij haar dan te bieden?"
Boer: "Nou, ja... Euh... Een man van weinig woorden, denk ik."

Afgelopen week was het zowel bij Boer zoekt vrouw als bij de Zweedse tegenhanger Bonde söker fru tijd voor de jaarlijkse aflevering waarin de nieuwe boeren voorgesteld worden, zodat ze in de herfst aan een passende partner geholpen kunnen worden. Ik vind het een heerlijk programma. Die onbeholpen mannen! Heerlijk! Er komt geen woord uit! Vaak geen duidelijk idee wat ze zoeken en over zichzelf kunnen ze ook al niet veel vertellen. Fantastische tv. En hulde voor Yvon Jaspers natuurlijk die het programma echt máákt.

Maar de Zweedse variant is zo mogelijk nog beter. Die boeren praten tenminste! En ze weten ook wat ze zoeken en wat ze willen! En ze antwoorden de mooiste poëtische dingen op de vraag wat liefde voor hen is. Ook al versta je er geen klap van; gewoon even meekijken! Bovendien hebben ze maar liefst twee vrouwelijke boeren (geen homo helaas). En dan dat goddelijke Zweedse landschap erbij... Het is dat ik al voorzien ben...




Dat is toch niet te vergelijken met de eenlettergrepige antwoorden die sommige Nederlandse boeren geven? (even op deze link klikken, de KRO doet niet aan hippe inplakbare filmpjes)

Kieskompas

Ik ben normaal gesproken niet zo heel erg van de Kieskompassen voor verkiezingen. Ik vul ze altijd in, daar niet van (wie heeft er nu geen zwak voor quizzen en polls op internet?), maar de vragen zijn vaak zo multi-interpretabel en ongenuanceerd als de pest en ik weet altijd precies wat er uit gaat komen als ik bepaalde antwoorden invul... Maar ik woon in een nieuw land waar ik het politieke klimaat niet goed ken en nu is er een Europawijd kieskompas voor de EU verkiezingen. Een mooie gelegenheid om mijn antwoorden eens te vergelijken met de Zweedse politieke partijen. Gave gadget trouwens want je kunt je antwoorden vergelijken met elke partij in Europa. Inclusief de Turkse Groenen die het voorelkaar hebben gekregen precies in het midden van alles te eindigen. Die zijn overal neutraal over of hebben geen mening, gok ik.

Bij vergelijking van mijn antwoorden blijkt dat ik in elk geval zeker niet op de Zweedse Groenen moet stemmen... Wat een gekke antwoorden geven die mensen... Ze zijn radicaal tegen de legalisering van softdrugs, ze hebben geen mening over euthanasie (sorry, maar hoe kun je nu als politieke partij over zo'n thema geen mening hebben?!). Vervolgens zijn ze radicaal tegen Europa, omdat Europa te weinig democratisch is en te weinig heeft gedaan voor het klimaatprobleem. Dus tegen Europese integratie, geen gezamenlijk buitenlands beleid, vóór het vetorecht. Wel weer voor toetreding van Turkije. Maar al met al:

Sweden is much better off in the EU than outside it

Your answer	Completely agree
Opinion Miljöpartiet de Gröna:	Completely disagree

De volgende vraag vond ik tekenend; misschien niet zozeer voor de Groenen in Zweden of voor mij maar meer voor de ontwikkeling die Nederland de laatste jaren doorgemaakt heeft op het gebied van integratie:

Immigrants from outside Europe should be required to accept our culture and values

Your answer	Tend to agree
Opinion Miljöpartiet de Gröna:	Completely disagree

Ik vond de vraag gek: wat is "accepteren" in deze? Klakkeloos overnemen? Respecteren? Dat eerste natuurlijk niet, dat laatste natuurlijk wel. In de bijbehorende verklaring van het standpunt zeggen de Zweedse groenen dat een samenleving pas echt geïntegreerd is als iedereen ongeacht ras, seksuele geaardheid, religie, handicap, leeftijd of geslacht gelijke kansen krijgt en gerespecteerd wordt. Tja, wat moet je daar tegen inbrengen? Kom nog maar eens om zo'n prachtig liberaal standpunt in Nederland! Maar zoiets kún je in Nederland gewoon niet meer zeggen vandaag de dag.

p.s. Gelukkig stem ik gewoon op de Nederlandse lijsten (per post) dus ik hoef nog even geen keus te maken tussen de Zweedse partijen.

Beroemd

Check dit!

Hoog tijd dat ik leer om screen shots te maken, want dit moet ik eigenlijk vereeuwigen... Overigens is het natuurlijk een briljant werk en raad ik iedereen aan naar de OBA te gaan om het gauw te lenen.

Mammoet

Dit weekend was ik "op de bioscoop" (på bio, zoals de Zweden zeggen; *zucht* het wordt nooit wat met mij en die voorzetsels). Mammoth, de nieuwe film van Lukas Moodysson (vooral bekend van Fucking Åmål) stond al een tijd op mijn lijstje. De regisseur is tenslotte Zweed en Fucking Åmål gooit bij mij hoge ogen voor onder het kopje "Favo film" in vriendinnenboekjes. En een goede film het was. Hoewel niet zo blij en happy end als eerder genoemde film over verliefde tienermeisjes.

Het verhaal draait om een modern New Yorks echtpaar en hun Filipijnse nanny, maar eigenlijk is het belangrijkste thema van de film globalisering. Dat is in de 21ste eeuw natuurlijk een ontzettend wezenlijk thema, maar ook moeilijk om tastbaar te maken. En dat is nu precies wat Moodysson ontzettend goed doet. Hij laat door middel van een week uit het leven van deze mensen zien hoe te-gek-voor-woorden onze wereld tegenwoordig in elkaar steekt. Hij maakt daarbij het verschil tussen arm en rijk pijnlijk duidelijk door schrille contrasten tussen het New Yorkse leven en het leven in de Filipijnen en Thailand. De film is sterk in de kleine dingen zoals de pen van $3000 ingelegd met mammoetivoor die een van de hoofdpersonen krijgt van een zakenpartner terwijl hij in een privévliegtuig naar Thailand vliegt waar mensen helemaal niks hebben en meisjes zich voor een habbekrats prostitueren aan Europese toeristen om hun kinderen te eten te kunnen geven. Daarbij voelt alles aan de film heel echt; de situaties en de dialogen zijn geen moment gekunsteld. Stof tot nadenken, zonder opgeheven vingertje.

Première in Nederland: 23 april.

1%

Nou de kerstsfeer zit er internationaal weer lekker in... India en Pakistan op voet van oorlog. Israël en Palestina zijn er na een rustige periode weer hard ingegaan. Voor wie desondanks het vredelievende gevoel van kerst en de traditionele 3FM glazenhuisactie vast heeft weten te houden nog een mooie tip: de 1% club. Ontwikkelingssamenwerking 2.0.

Het idee: iedereen geeft 1% tegen armoede. 1% van wat je hebt is dusdanig weinig dat je het zelf nauwelijks mist, maar het maakt in de Derde Wereld een wereld van verschil. Het mooie is: je kiest zelf welke kleinschalige projecten je steunt in een soort hyves-achtige community. De projecten leggen precies uit wat ze van plan zijn, wat ze daarvoor nodig hebben, hoeveel van het geld waarnaartoe gaat en dus ook wat er aan de beruchte strijkstok blijft hangen. Zo gaf ik al geld voor een soort microkrediet in de vorm van fietsen in Rwanda en ossen voor Ghana. Kleinschalig, direct en minder dan 1% mag natuurlijk ook...