Vakantie

Pff, wat moet er nog veel gebeuren vandaag. Morgenochtend vertrekken we voor drie heerlijke weken Noord-Zweden en -Noorwegen. Misschien kom ik in de gelegenheid om een fotootje te posten hier of daar, maar daar ga ik niet van uit. Een deel van het Kungsleden wandelen in de Zweedse bergen is ons plan en vervolgens door naar de Lofoten, een prachtige eilandengroep voor Noorwegen. Ik heb er jättemycket zin in... Nu maar hopen dat de regen die Zweden de laatste dagen teistert wegtrekt...

Voor wie in de tussentijd iets te lezen wil hebben schreef ik hier een column over Zweden en vakantie vieren. Over de archipel van Stockholm. In De Leunstoel; een heus internettijdschrift met kunst, cultuur en algemene beschouwingen. En elke maand een artikel uit het buitenland.

Nederland

Nederland is leuk en plakkerig warm en vreemd en vertrouwd.

Ik heb mijn verblijf zo efficiënt gepland dat ik sinds mijn aankomst donderdag non-stop bij vrienden of familie op bezoek was. Voor maandagochtend kon ik echter niemand interesseren dus nu even tijd om niks te doen. Te bedenken wat ik overal van vind.

Het is zowel heel vreemd als heel vertrouwd om weer in Nederland te zijn.
Wat is het toch een zegen om in je eigen taal te praten met mensen die je echt kennen (a.k.a. vrienden).
Amsterdam en Utrecht zijn leuke steden op een heel andere manier dan Stockholm.
Ik mis mijn lieve huisje met tuintje in Amsterdam Oost!
Ik mis alle mensen nog veel meer.

Grappig hoe weinig ik in Stockholm eigenlijk aan Nederland denk. Je leeft nu eenmaal vooruit, niet achteruit. En het is gelijk een verdedigingsmechanisme om niet te hoeven missen. Maar een beetje melancholie op zijn tijd is ook best lekker.

Voorzitter

Vanaf vandaag is Zweden voorzitter van de Europese Unie. Een dag dus vol met bobo's overal op de foto in Stockholm (met de koning!), overal politie in de stad en alle stadsbussen hadden (gezellig!) Europese vlaggetjes. Ik zeg het je, die Zweden worden van regelrechte Eurosceptici nog eens de grootste fans.

Goed, een gigantisch spektakel dus. Vandaag in Stockholm, maar de rest van het jaar in het hele land. 971 miljoen kronen (ca. 91 miljoen euro) heeft de Zweedse regering uitgetrokken voor het halfjarige voorzitterschap. Voor dat geld worden vooral honderden vergaderingen belegd. Elf "informele ministervergaderingen" worden verspreid over het land georganiseerd. Daarbovenop nog eens ruim 100 vergaderingen van ambtenaren en politici. En dan te bedenken dat de overgrote meerderheid van de vergaderingen in Brussel gehouden wordt.

Na het rommelige voorzitterschap van Tsjechië kan Europa wel weer wat richting gebruiken. Het is tenslotte niet alsof er niets te doen valt. Financiële crisis, klimaatcrisis, er valt nog wel wat te fixen zal ik maar zeggen. Die twee crises zijn overigens precies de zaken waar minister-president Reinfeldt de meeste aandacht aan gaat geven. Centraal is daarbij de klimaattop die in december in Kopenhagen wordt georganiseerd. Het wordt een hele kunst om alle Europese lidstaten daar achter één verdrag te krijgen.

Andere aandachtspunten zijn de vervuilde Oostzee en het creëren van een Europees asielbeleid. Verder is er natuurlijk de installatie van het nieuwe Parlement, de eventuele herbenoeming van Barosso en de ratificatie van het verdrag van Lissabon.

Al met al een behoorlijk spannend voorzitterschap. En allemaal onderwerpen waarbij het mij helemaal niet gek lijkt dat Zweden wat extra invloed heeft. Als Reinfeldt wat invloed uit kan oefenen op de top in Kopenhagen of op het Europese asielbeleid kan dat de uitkomst alleen maar in de goede richting helpen. Zweden heeft op deze onderwerpen immers een veel milieuvriendelijker en immigratievriendelijker beleid dan grote delen van de rest van Europa.

Borsten

Blote borsten om precies te zijn. Daar wil elke krant wel over schrijven en dus lees je vandaag en gister niks anders in de Zweedse media. Want wat wil het geval? In de zwembaden van Malmö is het vanaf heden ook voor vrouwen toegestaan zonder bovenstukje te zwemmen.

Hebben we het in Nederland in verband met badkleding in zwembaden vooral over bourkini's, in Zweden maken ze zich dus zorgen over hele andere zaken. Niet teveel maar te weinig stof. Een heuse actiegroep Bara bröst (leuke woordspeling, betekent "slechts/maar borsten" maar barbröstat is "met ontblote borsten") ijvert in Zweden voor het recht voor vrouwen om topless te mogen zwemmen. Immers: mannen mogen dat al een eeuwigheid en elke vrouw zou toch zelf moeten mogen kiezen wat ze aandoet in het zwembad, zolang het maar aan de hygiëne regels voldoet. Tegelijkertijd pleit de actiegroep voor het ontseksualiseren van borsten. Als je aan het zwemmen bent, ben je namelijk aan het zwemmen, dat is niet seksueel, zo stellen ze.

Ik vind het een sympathiek initiatief. Inderdaad, al wil ik volledig naakt zwemmen, ik doe daar andere mensen toch geen kwaad mee? Het is zelfs hygiënischer dan een badpak. Overigens heb ik ook met de bourkini geen enkel probleem. Mensen moeten lekker aandoen waar ze zich prettig in voelen. Een Zweedse columniste gaf al aan dat zij haar borsten liever wel seksualiseert. Zij houdt haar bikinitop dus lekker aan. Tja, en ook dat snap ik wel.

Dan naar de praktijk. Ik verwacht dat je als barabröst-vrouw waarschijnlijk wel bereid moet zijn wat extra lange staarpartijen naar je borstkas te doorstaan. Immers, je kan zelf wel besluiten dat je borsten in het zwembad niet seksueel zijn, voor je medezwembadgebruikers ligt dat wellicht toch anders. En hoewel geen enkele man natuurlijk het recht heeft jou een al te oncomfortabel gevoel te geven, moet je er ook niet kinderachtig over doen...

Moed

Ik haat het aan mezelf, maar ik ben helemaal niet goed in avontuur en nieuwe situaties. Ik ben derhalve niet de snelste. Ik heb altijd wat tijd nodig om mijn draai te vinden. Ben niet iemand die een ruimte vol met onbekende mensen binnenloopt en binnen vijf minuten een interessant gesprek en waarschijnlijk drie nieuwe vrienden heeft. Ben niet iemand die alles uit zijn handen laat vallen en een half jaar door de Sahara gaat wandelen als iemand dat voorstelt. Ik ben eigenlijk wel gehecht aan mijn zekerheden en dat wat ik ken...

Maar na een half jaar Zweden heb ik nu eindelijk het gevoel dat mijn nieuwe leven echt gaat beginnen! Natuurlijk heb ik niet een half jaar uit mijn neus gegeten. Ik heb veel Zweeds geleerd. We zijn in Zweden nog een keer verhuisd. We zijn er veel op uit geweest om te kijken hoe dit land er eigenlijk uitziet in de winter. Ik heb werk gezocht. Ik heb een nieuw plekje voor mezelf gemaakt. Ik heb mensen leren kennen.

Maar nu begint het echt. Na de zomer begin ik als stagiair bij Artsen zonder Grenzen Zweden. Bovendien hoorde ik vorige week dat ik dan ook mag beginnen met "Zweeds voor gevorderden" aan de Universiteit van Stockholm. En dat voelt goed. Geeft nieuwe moed. Soms moet het leven je gewoon een beetje meezitten. En als de zon dan ook nog schijnt...

Kikkerdans

Midzomer breng ik, geheel volgens goede Zweedse traditie, al kamperend door op een eilandje voor Stockholm. Wie weet zelfs inclusief dans rond de Midsommarstång... Onderstaand liedje ken ik na twee keer kijken gelukkig al uit mijn hoofd. Små grodorna. Over kleine kikkertjes. Zonder oren en zonder staart. Maar kwaken kunnen ze...

Koffie-verkeerd-moeders

Iedereen weet dat Zweden een soort paradijs is voor jonge ouders. Afgelopen weekend Skypte ik met een Amerikaanse vriendin en we hadden het over het krijgen van kinderen. Ik raadde haar sterk aan eerst naar Zweden te emigreren en dan pas aan kinderen te beginnen vanwege de onwaarschijnlijk goede regeling voor zwangerschapsverlof. Ze wilde dan eerst wel eens weten hoe goed precies, dus ik heb het even voor haar uitgezocht. Het blijkt nog beter dan ik dacht.

Föräldraförsäkringen (ouderschapsverlof) is in totaal 480 dagen, oftewel 16 maanden, te verdelen tussen de beide ouders vóór het kind acht jaar oud wordt. Tot het kind anderhalf is kun je volledig vrij nemen, daarna mag je arbeidstijdverkorting toepassen. Onder deze periode wordt je loon doorbetaald op 80% (met een bepaald plafond). Een deel wordt betaald door de werkgever, een deel door de staat. Minstens twee maanden moet elke ouder zelf opnemen, de rest mag de andere ouder opnemen. Vaders krijgen bovendien 10 werkdagen vrij rond de bevalling. Voor een tweeling krijg je 180 dagen extra. Als je alleenstaande ouder bent mag je alle dagen zelf houden. Ook als je geen werk hebt krijg je een (lagere) dagvergoeding.

Geen wonder dat je in Zweden een speciaal woord hebt voor moeders die met ouderschapsverlof zijn: lattemammor. Dit zijn moeders die vernoemd zijn naar hun favoriete drankje: café latte. Ik zweer het je, de stad is er vergeven van. Jonge moeders (soms vaders) met zo'n hele hippe all-terrain kinderwagen die druk mobiel bellend door het park flaneren of met andere moeders op het terras zitten nippend aan ingewikkelde koffies met shots en smaakjes.

Zweden is bovendien gemáákt voor gezinnen met jonge kinderen. Alles is er op ingericht. Restaurants hebben altijd een magnetron voor je babyvoeding. Babystoelen zijn overal. Bioscopen en musea hebben speciale moeders-met-baby-voorstellingen. Overal zijn parken met speeltoestellen. Kinderopvang is goed en niet duur.

Oftewel: je bent eigenlijk gek als je er woont en geen kinderen krijgt! Waar ik nog op wacht? Tja, ik ben gewoon nog niet echt overtuigd... Mijn biologische klok is stuk denk ik. Of misschien komt dat nog. Als dat gebeurt verhuis ik in elk geval zeker weer naar Zweden. Geen beter land ter wereld om een kind te krijgen.